Almere. Een stad die opvalt door jeugdigheid. Maar ook een stad met een groeiende groep 55+ -ers. Vitale 55+-ers. Die betrokken zijn bij de stad en bij hun wijk. Deze groep is een belangrijke motor van de stad. Almere streeft ernaar om deze groep prettig ouder te laten worden. Hoe? Door ‘(blijven) meedoen’ centraal te stellen in haar sociaal maatschappelijke beleid.
Samen werken aan de verzilvering van Almere
(Blijven) meedoen. Prettig ouder worden. Dat klinkt mooi. Maar hoe bereik je dat als stad? En hoe kan moderne technologie daaraan een bijdrage leveren? Het denken over deze uitdaging is in een stroomversnelling geraakt door een aanbod van Cisco IBSG en Almere Kennisstad. Samen hebben wij de gemeente Almere benaderd met het voorstel om deel te nemen aan het wereldwijde Ageing Well Programma. Een aanbod dat de gemeente met twee handen heeft aangegrepen. Onder de naam 'Verzilvering van Almere' hebben we de handen inéén geslagen.
Bezoek de website
Almere Kennnisstad neemt deel aan een Europees project genaamd Digital Cities. 
Bijna 9 miljoen meter glasvezelkabel verdwijnt er de komende jaren in de bodem van Almere. Een indrukwekkende operatie om alle woningen in de stad aan te sluiten op het razendsnelle glasvezelnetwerk. Het bedrijf Fiber4all voert in opdracht van AlmeerNet (Reggefiber) de aanleg uit. Almere Kennisstad keek mee achter de schermen bij Fiber4all en sprak met de directeur en de manager design over het bijzondere project, de voortgang en de toekomstplannen: “We hebben een duidelijke opdracht: 62.000 huishoudens aansluiten in 2,5 jaar. Dat vereist een grondige voorbereiding, veel capaciteit en een hele strakke planning”.
De schijnbare rust verhult de werkelijke situatie in het kantoor: Eenmaal binnengekomen blijkt dat er met man en macht wordt gewerkt om de aanleg van het stedelijke glasvezelnetwerk voorspoedig te laten verlopen. Bureaus met grote plattegronden van de stad Almere en beeldschermen met kleurige planningsschema’s. Binnen dit kantoor van Fiber4all komen alle touwtjes bij elkaar en wordt het gehele proces in gang gezet en geregisseerd, in nauwe samenwerking met de opdrachtgever AlmeerNet (Reggefiber) en de gemeente Almere.
Fiber4all is ontstaan als dochteronderneming van het bedrijf Schuuring. Schuuring is een bekende speler in Nederland als het gaat om de fysieke aanleg van grootschalige coaxiale-, telefonie-, koper- en glasvezelnetwerken. Het bedrijf kent dan ook een lange historie, die teruggaat tot 1962.
De aanleg van glasvezel is een complex en technisch verhaal. Hoe technisch het proces ook in elkaar zit; uiteindelijk moeten de straatstenen aan de kant en gaat de schep in de grond om plaats te maken voor de buizen. Rob Walsweer, manager design van Fiber4all, legt uit hoe de aanleg in Almere in zijn werk gaat: “We hebben de stad opgedeeld in verschillende wijken. Door iedere wijk wordt een hoofdring aangelegd met glasvezelbuis. Langs deze hoofdring worden kleine betonnen huisjes gebouwd (zogenaamde AreaPops of wijkverdeelpunten), die ieder ongeveer 2.500 woningen voorzien van glasvezel. Vanuit deze wijkverdeelpunten gaan 96 vezelige glasvezelkabels verder de wijk in, die vervolgens aangesloten worden op ondergrondse laspunten (zogenaamde direct buried splice boxes, afgekort DBSB). De DBSB’s voorzien maximaal 48 woningen van een tweevezelige glasvezelkabel. Deze tweevezelige glasvezelkabel is de kabel die uiteindelijk door ons in de meterkast wordt aangesloten en die de woning voorziet van supersnel internet”.
Voordat de glasvezelkabel in de meterkast aankomt is er echter al heel wat voorbereidend werk verricht. Op de afdeling design wordt een zo efficiënt mogelijke verdeling gemaakt van alle wijken. Hoe efficiënter iedere kabel wordt benut, hoe lager immers de kosten zijn voor het aanleggen. Per wijk wordt bovendien gekeken op welke manier de Areapops het beste geplaatst kunnen worden, zodat er geen overbodige capaciteit ontstaat in bepaalde delen. Rob Walsweer: “We brengen alle straten en huizen in kaart en groeperen deze zo efficiënt mogelijk. In de praktijk betekent het dat we gemiddeld 40 tot 44 woningen per laspunt kunnen aansluiten. Tot slot moet per woning gekeken worden waar de kabel naar binnen moet om in de meterkast uit te komen.
Als alle zaken in kaart zijn gebracht, kan ook de officiële vergunningaanvraag in gang worden gezet. Hierover zijn afspraken gemaakt met de gemeente, om te voorkomen dat er onnodige vertraging ontstaat bij de aanleg. De aanvragen voor graafwerkzaamheden en de bouw van de AreaPops worden geclusterd ingediend bij de gemeente, die vervolgens binnen drie weken al een eerste vergunning afgeeft en na acht weken voor een complete wijk. “Binnenkort hopen we een werkplek binnen het gemeentehuis te krijgen, zodat het vergunningstraject zo snel en effectief mogelijk kan verlopen”, aldus Rob Walsweer. Dit zal kostenbesparend voor de gemeente werken en bijdragen aan een gestroomlijnde vergunning- en instemmingverlening.
Zodra de vergunningen door de gemeente zijn afgegeven, kan de schep de grond in. Fiber4all gaat ook daarbij zo efficiënt mogelijk te werk om de overlast voor de bewoners tot een minimum te beperken. Rob Walsweer: “Overlast is nooit helemaal te voorkomen, want om glasvezel aan te leggen moet er simpelweg gegraven worden. We proberen de overlast echter tot het minimum te beperken, bijvoorbeeld door de geulen zo snel mogelijk weer dicht te maken. Daarnaast wordt het laatste deel van de glasvezelkabel (van de straat naar de woning) daar waar mogelijk ondergronds ‘geschoten’. Daardoor hoeven de tuinen van bewoners niet opengegraven te worden en blijven de bloemenperken in tact. Het enige wat we doen is een gat graven bij de gevel van de woning om de kabel onder de fundering door naar de meterkast te leggen. Zodra de kabels zijn gelegd en de gegraven geulen zijn gedicht en verdicht komen de stratenmakers om de bestrating te herstellen”.
Terwijl de werkploegen in de wijk bezig zijn, wordt door het klantencentrum van Fiber4All contact gelegd met de bewoners. Alle bewoners van de wijk ontvangen van AlmeerNet een antwoordkaart waarop aangegeven kan worden of ze een aansluiting willen. De antwoordkaart komt uiteindelijk bij Fiber4all terecht. Het klantencentrum belt vervolgens voor een afspraak om de glasvezel in de woning aan te sluiten. Op het moment dat de monteur langs komt, ligt de glasvezelkabel dan al bij of onder de woning. De monteur hoeft alleen de kabel van de voorgevel of kruipruimte naar de meterkast te leggen en de glasvezel af te monteren. Ter plekke wordt vervolgens getest of de verbinding werkt. Voor de bewoners heeft dat een groot voordeel: ze hoeven maar een keer thuis te zijn voor het maken van de zogenaamde passieve verbinding. 
De ervaring tot dusverre is dat het merendeel van de bewoners gebruik maakt van het aanbod om gratis aangesloten te worden op het glasvezelnetwerk. Wanneer mensen in een later stadium besluiten om een aansluiting te nemen moeten ze wel betalen voor de aanleg. Het is dus erg aantrekkelijk om meteen in het begin mee te doen. Bewoners kunnen vervolgens zelf beslissen of, en zo ja welke diensten ze wensen af te nemen van de dienstenaanbieders.
De aanleg van glasvezel in Almere vraagt vele handen. Bij de aanleg wordt gewerkt in productiestraten. Iedere productiestraat bestaat uit drie teams: het eerste team doet de graafwerkzaamheden en legt de buizen door de wijk. Het tweede team blaast de glasvezel door de buizen en het derde team zorgt voor de montage en het lassen van de verbindingen. Iedere productiestraat kan op jaarbasis ongeveer 10.000 woningen aansluiten. Momenteel is er één productiestraat actief, maar binnenkort zullen nog twee productiestraten van start gaan om ervoor te zorgen dat in 2010 heel Almere van glasvezel is voorzien. Dat vraagt een grote pool aan arbeidscapaciteit en dus werkgelegenheid. We verwachten dat er vanaf eind april maar liefst 200 mensen aan het werk zijn bij de aanleg van het glasvezelnetwerk”, aldus directeur Gerrit Franken. 
Die enorme vraag naar werknemers biedt ook kansen voor mensen die langdurig werkloos zijn. “Ons voornemen is om in samenwerking met de gemeente en het CWI bewust op zoek te gaan naar mensen die moeilijk aan het werk komen. Wij vinden dat ook deze mensen moeten kunnen profiteren van de nieuwe werkgelegenheid”. Gerrit Franken verwacht dat er op termijn meer dan 20 mensen uit de werklozendatabase van de gemeente Almere via een of ander traject aan het werk kunnen zijn. Of rechtstreeks bij Fiber4all of bij Schuuring of bij een van de toeleveranciers van Fiber4all, wij stellen ons er voor open om met mensen die echt willen de competenties te ontwikkelen die nodig zijn om het glasvezelnetwerk in Almere te kunnen bouwen. 
De aanleg van glasvezel in Almere betekent, als het aan Fiber4all ligt, de opstap naar een landelijke uitrol. “Uiteindelijk willen we toe naar 100.000 aansluitingen per jaar, een gigantische uitdaging”, zegt Gerrit Franken. Het is duidelijk: Fiber4all heeft aanleg voor glasvezel en Almere is de eerste grote stad die daarvan mag profiteren. Niet alleen van een supersnel netwerk, maar ook van extra werkgelegenheid.
