Wijsheid: een vriend voor het leven
vrijdag, 30 januari 2009
Ieder moment van de dag wordt een enorme hoeveelheid informatie geproduceerd en over ons heen gestort. Informatie die tot ons komt via de gedrukte media, televisie (en beelddragers), radio (en geluidsdragers) en niet in de laatste plaats de computer. Deze informatie wordt digitaal opgeslagen en blijft zo voor hergebruik en bewerking in digitale vorm beschikbaar.
Column Gerard Jansen, directeur Almere Kennisstad
Ieder moment van de dag wordt een enorme hoeveelheid informatie geproduceerd en over ons heen gestort. Informatie die tot ons komt via de gedrukte media, televisie (en beelddragers), radio (en geluidsdragers) en niet in de laatste plaats de computer. Deze informatie wordt digitaal opgeslagen en blijft zo voor hergebruik en bewerking in digitale vorm beschikbaar.
Deze informatieoverlast stelt ons voor tenminste 2 problemen of - meer positief geformuleerd - 2 uitdagingen. Hoe selecteren we voor ons relevante informatie en hoe zetten we die om in kennis? Bij het selecteren van informatie en het kennis maken speelt ICT een steeds belangrijker rol. José van Dijck spreekt in dit verband over ‘googlisering’ van kennis en plaatst daarbij enkele kritische kanttekeningen. Zij pleit voor mediawijsheid: het aanleren van een bewust kritische houding bij leerlingen, scholieren en studenten, de vaardigheid om informatie op waarde te schatten en te beoordelen en in de context leren begrijpen. Informatie is het 2e stadium in de trits data-informatie-kennis-wijsheid. T.S. Eliot stelde zich de vragen: “Where is the wisdom we have lost in knowledge? Where is the knowledge we have lost in information?” Het gaat dus uiteindelijk om wijsheid. Wijsheid maakt kennis effectief. Zonder wijsheid kunnen we niet profiteren van wat we weten.
Analoog aan het proces van kennis maken en tot wijsheid geraken zien we een trits die het sociale karakter van de productie en verspreiding van kennis representeert: onbekende-bekende-kennis-vriend. Om kennis te maken moet je kennismaken. Dat kennismaken gebeurt meer en meer met sociale netwerksites. Dit is het ‘hyvesering’ van kennis. Voor veel jeugdigen geldt ‘wie ze zijn, is wie ze kennen’. Evenals bij de ‘googlisering’ van de samenleving zijn bij deze ‘hyvesering’ kritische kanttekeningen te plaatsen als het gaat om de (on)afhankelijkheid, (on)betrouwbaarheid en vercommercialisering van de sociale netwerksites.
Toch staan we nog maar aan het begin van een volledig ‘connnected society’, waarbij het volgende stadium wordt aangeduid met web 3.0. Complexe vraagstukken vragen om zelfsturende systemen om data, informatie en kennis te verzamelen, te ordenen, te integreren en toe te passen. Almere Kennisstad heeft als motto ‘Werk maken van kennis’. In dat kader hebben we meegewerkt aan de totstandkoming van het centrum voor diensteninnovatie ExSer en het Turing Instituut, een kenniscentrum voor de ontwikkeling en toepassing van multi agent systemen bij het ontsluiten en gebruiken van data, informatie en kennis op het terrein van de menswetenschappen. Inmiddels heeft ons een nieuw initiatief bereikt dat een methode (proces en tools) wil ontwikkelen om kennis uit meerdere wetenschappelijke en technische disciplines te integreren en toe te passen voor het in kaart brengen en oplossen van complexe urbanisatievraagstukken. Met het oog op de schaalsprong van Almere een buitengewoon relevant initiatief. Er is veel kennis nodig voor die sprong naar de toekomst. Voor het leven van (toekomstige) Almeerders is het cruciaal dat deze kennis leidt tot wijsheid over hoe de stad verder te ontwikkelen. “Wisdom seeks to know what is right”.
Almere Kennnisstad neemt deel aan een Europees project genaamd Digital Cities. 
