Wijs met onderwijs
donderdag, 17 december 2009
De Volkskrant is eind november gestart met een debat over de problemen in het Nederlandse onderwijs in de vorm van de Onderwijsagenda. Tot 10 december was er gelegenheid om via de betreffende site de reageren op de stellingen van een panel van wijzen en/of zelf knelpunten in het onderwijs toe te voegen. Daarvan is massaal gebruik gemaakt, waaruit maar weer eens blijkt dat het onderwijs velen aan het hart gaat. Inmiddels is op basis van de reacties een ranglijst van de belangrijkste problemen gemaakt. Hoog op deze lijst prijken stellingen die de administratieve rompslomp laken en de grootte van klassen/groepen als belemmerend voor goed onderwijs aanwijzen. De komende maanden gaan redacteuren van de Volkskrant op zoek naar oplossingen voor de geconstateerde knelpunten.
Column Gerard Jansen, directeur Almere Kennisstad
De Volkskrant is eind november gestart met een debat over de problemen in het Nederlandse onderwijs in de vorm van de Onderwijsagenda. Tot 10 december was er gelegenheid om via de betreffende site de reageren op de stellingen van een panel van wijzen en/of zelf knelpunten in het onderwijs toe te voegen. Daarvan is massaal gebruik gemaakt, waaruit maar weer eens blijkt dat het onderwijs velen aan het hart gaat. Inmiddels is op basis van de reacties een ranglijst van de belangrijkste problemen gemaakt. Hoog op deze lijst prijken stellingen die de administratieve rompslomp laken en de grootte van klassen/groepen als belemmerend voor goed onderwijs aanwijzen. De komende maanden gaan redacteuren van de Volkskrant op zoek naar oplossingen voor de geconstateerde knelpunten.
Net voorafgaand aan de opening van dit publieke debat sprak lector Maatwerk Primair Pabo Almere Ron Oostdam zijn Openbare les uit over maatwerk als kern van goed onderwijs. De les had de intrigerende titel ‘Tijd voor dikke leerkrachten’ meegekregen. Voor goed onderwijs-op-maat zijn hele goede (‘weldoorvoede’) leerkrachten noodzakelijk: leerkrachten die hun onderwijs kunnen afstemmen op de onderwijsbehoeften en ontwikkelingskansen van leerlingen, leerkrachten die kunnen varen op eigen inzichten, kennis en vaardigheden, leerkrachten die kunnen en willen reflecteren op hun eigen onderwijs en functioneren. Henriëtte Maassen van den Brink bepleit in het kader van het onderwijsdebat die dikke leerkracht als ze stelt dat de arbeidsproductiviteit in het onderwijs in dertig jaar dramatisch is gedaald. Niet meer, maar alleen betere leerkrachten kan deze ontwikkeling keren, is haar overtuiging.
Een noodzakelijke voorwaarde voor het leveren van maatwerk is het hanteren van flexibele instructie- en leertijden die in overeenstemming zijn met de onderwijsbehoeften van individuele leerlingen. Ongetwijfeld zullen velen die aan het onderwijsdebat deelnemen dit uitgangspunt onderschrijven. Maar hoe lever je maatwerk als dikke leerkracht als je geconfronteerd wordt met (te) grote klassen en veel (onderwijs)tijd die gaat zitten in administratieve rompslomp?
De vraag is of binnen het huidige systeem van onderwijs niet het onmogelijke wordt gevraagd van de leerkracht, zelfs als deze weldoorvoed is. Het is om die reden dat dit systeem aan een grondige inspectie wordt onderworpen als er (ook in Almere) wordt nagedacht over de nieuwe basisschool in de vorm van een Sterrenschool. Ook om die reden wordt er nagedacht over het anders inrichten van onderwijs leerprogramma’s gebruik makend van informatie- en communicatietechnologie. Het is dan ook bemoedigend om te zien dat er op het internet gemeenschappen ontstaan waar dat gedachtegoed met elkaar wordt gedeeld en waar leermaterialen kunnen worden uitgewisseld. Recent is daar een pracht initiatief aan toegevoegd in de vorm van Wikiwijs.
We kijken met grote belangstelling uit naar het vervolg van de Onderwijsagenda en de oplossingen die worden aangedragen voor de onmiskenbare problemen in het onderwijs.
Almere Kennnisstad neemt deel aan een Europees project genaamd Digital Cities. 
